Nội dung chính
Hợp đồng điện tử kết hợp mã định danh điện tử sẽ là chìa khóa để ngăn chặn đầu cơ bất động sản và nâng cao tính công bằng trong thuế.
Thực trạng quản lý bất động sản bằng “sổ đỏ”
Theo Nghị định 357, từ 1/3/2024 mọi bất động sản sẽ có mã định danh điện tử riêng, tuy nhiên hệ thống vẫn dựa nặng vào “sổ đỏ” – công cụ pháp lý chỉ ghi nhận quyền sở hữu sau khi giao dịch hoàn tất. Điều này khiến các thông tin thời điểm giao dịch, giá trị thực và tần suất mua bán lại không được cập nhật kịp thời, làm giảm hiệu quả của chính sách thuế và tạo điều kiện cho hoạt động đầu cơ.
Hợp đồng điện tử: Cải tiến cần thiết
Chuyên gia TS. Nguyễn Văn Lộc cho rằng, chuyển sang hợp đồng điện tử có xác thực pháp lý sẽ ghi nhận ngay lúc ký kết các yếu tố then chốt: bên tham gia, thời gian ký, giá trị giao dịch và phương thức thanh toán. Dữ liệu này được định danh, lưu trữ trên nền tảng quốc gia, cho phép cơ quan quản lý theo dõi thị trường bất động sản theo thời gian thực.
Lợi ích chính của hợp đồng điện tử
- Ngăn đầu cơ, lướt sóng: Khi thời điểm sở hữu được xác định rõ ràng, cơ quan thuế có thể áp dụng thuế theo thời gian nắm giữ, phân biệt giao dịch ngắn hạn (đầu cơ) và dài hạn (ở thực).
- Giảm thất thu thuế: Giá giao dịch được ghi nhận minh bạch, liên thông với hệ thống ngân hàng, loại bỏ hiện tượng khai báo giá thấp hơn thực tế.
- Tạo cơ sở dữ liệu quốc gia: Dữ liệu chuẩn hoá, cập nhật liên tục hỗ trợ phát hiện sớm dấu hiệu bong bóng, định giá đất hợp lý và thiết kế chính sách thị trường bền vững.
Yêu cầu pháp lý và triển khai thực tiễn
TS. Phạm Ngọc Hương Quỳnh nhấn mạnh bốn điều kiện cần thiết: (1) Luật Giao dịch điện tử, Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản phải đồng nhất công nhận giá trị pháp lý của hợp đồng điện tử; (2) Hệ thống đăng ký hợp đồng điện tử phải được tập trung ở cấp quốc gia, tránh phân mảnh; (3) Quy trình ký kết, xác thực, thanh toán và đăng ký biến động phải được tiêu chuẩn hoá; (4) Thực hiện thí điểm tại các đô thị lớn, đồng thời triển khai chiến dịch truyền thông để tạo sự đồng thuận xã hội.
Với khung pháp lý vững chắc và hạ tầng công nghệ số, hợp đồng điện tử và mã định danh bất động sản không chỉ là cải cách hành chính mà còn là động lực thúc đẩy thị trường bất động sản Việt Nam trở nên minh bạch, công bằng và bền vững.