Đầu năm mới, khi nhu cầu mua sắm và giao dịch tài chính bùng nổ, các hình thức “bánh vẽ” online lại trở nên nguy hiểm hơn bao giờ hết.

Hiểu đúng về “bánh vẽ” online

“Bánh vẽ” là thuật ngữ dân gian dùng để chỉ những chiêu trò lừa đảo tinh vi, thường xuất hiện dưới dạng website, tin nhắn hoặc cuộc gọi giả danh. Kẻ gian khai thác sự tin tưởng của người dùng bằng cách sao chép giao diện của các sàn thương mại điện tử, công ty du lịch hoặc ngân hàng, chỉ thay đổi một vài ký tự trong tên miền hoặc URL.

Các hình thức lừa đảo phổ biến trong dịp Tết 2026

1. Trang web giả mạo “giảm giá sốc”

Ví dụ thực tế: Một người tiêu dùng ở Hà Nội nhận được tin nhắn quảng cáo “Xả hàng Tết – Giảm giá 70%” từ một trang web trông giống hệt Shopee. Sau khi nhập thông tin thẻ và mã OTP, tài khoản của họ bị trừ gần 20 triệu đồng.

2. Cuộc gọi mạo danh nhân viên giao hàng hoặc đại lý vé máy bay

Kẻ gian thông báo đơn hàng “bị lỗi” hoặc “có quà tặng”, yêu cầu thanh toán phí vận chuyển qua ví điện tử. Khi tiền được chuyển, tài khoản của kẻ lừa đảo ngay lập tức biến mất.

3. Deepfake và giả mạo giọng nói

Nhờ công nghệ AI, kẻ gian có thể tạo ra âm thanh, video giả mạo người quen hoặc đại diện ngân hàng, yêu cầu chuyển tiền gấp cho “điều kiện khẩn cấp”.

4. Phishing qua email, SMS và ứng dụng giả mạo

Những tin nhắn hoặc email mạo danh ngân hàng, cơ quan nhà nước thường chứa link dẫn tới trang web thu thập thông tin cá nhân, mã OTP và thậm chí yêu cầu tải file .apk độc hại.

5. Lì xì và vay tiền nhanh trực tuyến

Người dùng được “nhận lì xì may mắn” hoặc “vay tiền nhanh” với lãi suất thấp, nhưng phải trả phí đặt cọc hoặc phí hồ sơ qua ví điện tử. Khi nhận tiền, kẻ lừa đảo cắt đứt liên lạc.

Cách phòng tránh hiệu quả

• Không bao giờ cung cấp mã OTP cho người lạ. OTP chỉ được sử dụng để xác thực giao dịch của bạn trên các kênh chính thống.
• Kiểm chứng URL: Đảm bảo tên miền đúng, không có ký tự lạ (ví dụ: sh0pee.com thay vì shopee.com).
• Sử dụng ứng dụng chính thức tải từ App Store hoặc Google Play; tránh tải file .apk từ nguồn không rõ.
• Ưu tiên thanh toán khi nhận hàng (COD) hoặc qua các cổng thanh toán được ngân hàng công nhận.
• Kiểm tra lại thông tin người bán qua điện thoại trực tiếp trước khi chuyển tiền.
• Lưu lại mọi bằng chứng (ảnh chụp màn hình, tin nhắn, biên lai) và báo ngay cho cơ quan công an nếu nghi ngờ.

Lời khuyên từ chuyên gia công an

Trung tá Phạm Thế Anh, Phó Trưởng Công an phường Giảng Võ, nhấn mạnh: “Trong giai đoạn cuối năm, khi nhu cầu mua sắm và giao dịch tài chính tăng mạnh, người dân cần thận trọng hơn bao giờ hết. Đừng để kẽ hở trong quản lý tài khoản và sự thiếu cảnh giác trở thành cửa ngõ cho tội phạm.”

Để bảo vệ tài sản, người dân nên:

1. Không click vào các link khuyến mãi không rõ nguồn gốc.
2. Không nhập mật khẩu, mã OTP hoặc thông tin thẻ ngân hàng qua tin nhắn, email không xác thực.
3. Không cấp quyền “trợ năng” cho các ứng dụng chưa được kiểm chứng.
4. Chỉ sử dụng dịch vụ vay vốn từ các tổ chức tài chính được cấp phép.
5. Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, giữ lại toàn bộ bằng chứng và báo cáo ngay cho công an xã, phường.